Çocukların ve Gençlerin Ruhsal Gelişimine Bütüncül Bir Yaklaşım
Çocuk ve ergenlerin duygusal, davranışsal ve gelişimsel süreçlerini; bireysel özellikleri, aile yaşamı ve çevresel etkenlerle birlikte değerlendiriyorum.
Uzm. Dr. Duygu Bilgili Can
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı
Uzm. Dr.
Duygu Bilgili Can
Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunuyum. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları alanındaki uzmanlık eğitimimi Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde tamamladım.
Uzmanlık eğitimimin ardından 2024–2026 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde uzman doktor olarak görev yaptım. 2026 yılından bu yana Ankara’daki özel muayenehanemde çocuklara, ergenlere ve ailelerine hizmet veriyorum.
Klinik yaklaşımımda her çocuğu yalnızca yaşadığı belirtiler üzerinden değil; gelişimsel özellikleri, aile ilişkileri, okul yaşamı ve sosyal çevresiyle birlikte değerlendirmeyi önemsiyorum. Değerlendirme ve tedavi sürecini çocuğun ve ailesinin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda, bilimsel ve güncel yaklaşımlardan yararlanarak planlıyorum.
Yıllık Hekimlik
Deneyimi
Mesleki Eğitim ve
Süpervizyon
Akademik
Çalışma
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığında Çalışma Alanlarım
Çocukların ve ergenlerin duygusal, davranışsal ve gelişimsel ihtiyaçlarını bireysel özellikleri, aile yaşamı ve çevresel etkenlerle birlikte değerlendiriyorum.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
Dikkat, odaklanma, dürtüsellik ve hareketlilikle ilişkili güçlüklerin kapsamlı olarak değerlendirilmesi.
Otizm ve Gelişimsel Değerlendirme
Sosyal iletişim, etkileşim, davranış ve gelişimsel özelliklerin klinik olarak değerlendirilmesi.
Özgül Öğrenme Bozukluğu ve Disleksi
Okuma, yazma ve akademik öğrenme süreçlerinde yaşanan güçlüklerin klinik açıdan değerlendirilmesi.
Kaygı Bozuklukları ve Sınav Kaygısı
Yoğun kaygı, korkular, sınav stresi ve günlük yaşamı etkileyen endişelerin değerlendirilmesi.
Depresyon ve Duygudurum Sorunları
Duygudurum değişiklikleri, isteksizlik, içe çekilme ve işlevselliği etkileyen belirtilerin değerlendirilmesi.
OKB ve Tik Bozuklukları
Takıntılar, tekrarlayıcı davranışlar ve motor ya da vokal tiklerin klinik olarak değerlendirilmesi.
Her Çocuğun Hikâyesi ve İhtiyacı Farklıdır.
Çocuk ve ergenlerin ruhsal, gelişimsel ve davranışsal süreçlerini yalnızca yaşanan belirtiler üzerinden değil; bireysel özellikleri, gelişim süreci, aile ilişkileri, okul yaşamı ve sosyal çevresiyle birlikte değerlendiriyorum.
Değerlendirme ve tedavi sürecini, her çocuğun ve ailesinin ihtiyaçları doğrultusunda bilimsel ve güncel yaklaşımları temel alarak planlıyorum.
Bireysel Yaklaşım
Her çocuk ve ergenin gelişim özellikleri, ihtiyaçları ve yaşadığı güçlükler kendi koşulları içerisinde değerlendirilir.
Bütüncül Değerlendirme
Çocuğun yalnızca belirtileri değil; gelişim süreci, aile ilişkileri, okul yaşamı ve sosyal çevresi birlikte ele alınır.
Aile ile İş Birliği
Gerektiğinde ebeveynler de sürece dahil edilerek çocuğun gelişimini destekleyen ortak bir yaklaşım oluşturulur.
Bilimsel Temelli Süreç
Değerlendirme ve tedavi süreci; güncel bilimsel yaklaşımlar, klinik görüşmeler ve gerektiğinde uygun değerlendirme araçları doğrultusunda planlanır.
İlk Görüşmeden İzleme Kadar Süreç Nasıl İlerler?
Her çocuk ve ergenin ihtiyaçları farklıdır. Değerlendirme süreci; başvuru nedeni, gelişimsel özellikler ve klinik ihtiyaçlar doğrultusunda bireysel olarak planlanır.
İlk Görüşme
Başvuru nedeni, çocuğun gelişim öyküsü, yaşanan güçlükler ve ailenin gözlemleri ayrıntılı olarak ele alınır.
Klinik Değerlendirme
Duygusal, davranışsal ve gelişimsel özellikler; klinik görüşme, gözlem ve gelişim öyküsüyle birlikte değerlendirilir.
Test ve Ölçekler
Klinik değerlendirmeyi desteklemek amacıyla ihtiyaç halinde uygun test, ölçek ve değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.
Tedavi Planlaması
Değerlendirme sonucunda çocuğun ve ailesinin ihtiyaçlarına uygun tedavi yaklaşımı ve izlenecek yol planlanır.
İzlem
Çocuğun gelişimi, ihtiyaçları ve tedaviye yanıtı takip edilerek süreç gerektiğinde yeniden değerlendirilir.
Her değerlendirme süreci bireyseldir. Görüşme sayısı, değerlendirme araçlarının kullanımı ve izlenecek tedavi yaklaşımı; çocuğun yaşı, başvuru nedeni ve klinik ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebilir.
Klinik Değerlendirmeyi Destekleyen Uygulamalar
Çocuk ve ergenlerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda, klinik değerlendirme sürecini desteklemek amacıyla uygun test, ölçek ve değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.
ADOS-II
Otizm spektrum bozukluklarının değerlendirilmesinde klinik süreci destekleyen yapılandırılmış gözlem aracıdır.
MOXO Dikkat Ölçme Testi
Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktivite performanslarının değerlendirilmesine yardımcı olur.
Özgül Öğrenme Güçlüğü Klinik Bataryası
Okuma, yazma ve öğrenme süreçlerinde yaşanan güçlüklerin klinik değerlendirmesini destekler.
Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (CY-BOCS)
Çocuk ve ergenlerde obsesif ve kompulsif belirtilerin değerlendirilmesini destekleyen klinik ölçektir.
Bilgilendirme: Test ve ölçekler tek başına tanı koymak amacıyla değil, klinik değerlendirme sürecini desteklemek amacıyla kullanılır. Sonuçlar klinik görüşme, gelişim öyküsü ve gözlemle birlikte değerlendirilir.
Çocuk Psikiyatristi Çukurambar
Çocukluk ve ergenlik döneminde dikkat, öğrenme, davranış, duygudurum, sosyal iletişim ve gelişimle ilgili çeşitli güçlükler ortaya çıkabilir. Bu belirtilerin bir bölümü gelişimin doğal seyri içinde görülebilirken; uzun sürmesi, şiddetlenmesi veya çocuğun okul, aile, sosyal yaşam ve günlük işlevselliğini etkilemesi durumunda çocuk ve ergen psikiyatrisi değerlendirmesi gerekebilir.
Çukurambar çocuk psikiyatristi arayışında olan aileler için değerlendirmede temel amaç, yalnızca görünen belirtiyi ele almak değil, çocuğun yaşadığı güçlüğü gelişimsel ve klinik özellikleriyle birlikte anlamaktır. Çocuğun yaşı, gelişim öyküsü, belirtilerin ne zaman ve hangi koşullarda ortaya çıktığı, günlük yaşam üzerindeki etkileri ve gerektiğinde aile ile okuldan edinilen bilgiler birlikte değerlendirilerek uygun takip ve tedavi yaklaşımı belirlenir.
Çocuk Psikiyatristi Kimdir?
Çocuk psikiyatristi, tıp fakültesi eğitiminin ardından Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları alanında uzmanlık eğitimini tamamlamış hekimdir. Çocukluk ve ergenlik döneminde görülebilen ruhsal, davranışsal ve gelişimsel sorunların tıbbi değerlendirmesini yapar; gerekli durumlarda tanı, takip ve tedavi sürecini planlar.
Çocuk ve ergen psikiyatrisi yalnızca tanı konmuş psikiyatrik bozuklukların tedavisiyle sınırlı değildir. Gelişim basamakları, davranış ve duygu değişiklikleri, dikkat ve öğrenme sorunları, okul yaşamındaki güçlükler, sosyal iletişim özellikleri ve ailelerin çocuklarının gelişimine ilişkin endişeleri de bu uzmanlık alanında değerlendirilebilir.
Bu nedenle çocuk psikiyatristine başvurmak için önceden belirlenmiş bir tanının bulunması gerekmez. Çocuğun gelişimi, davranışları, duygusal durumu, akademik performansı veya sosyal ilişkileriyle ilgili aileyi düşündüren bir durumun bulunması da değerlendirme için başvuru nedeni olabilir.
Çocuk Psikiyatristine Hangi Durumlarda Başvurulabilir?
Çocuk psikiyatristine; dikkat ve hiperaktivite sorunları, öğrenme güçlüğü, otizm ve gelişimsel farklılıklar, kaygı, depresif belirtiler, OKB, tikler, okul reddi, davranış sorunları, uyku ve yeme sorunları gibi farklı nedenlerle başvurulabilir.
Her çocuk zaman zaman kaygılanabilir, öfkelenebilir, ders çalışmak istemeyebilir veya davranışlarında dönemsel değişiklikler gösterebilir. Bu nedenle tek bir belirtinin varlığı psikiyatrik bir bozukluk olduğu anlamına gelmez. Değerlendirme gereksinimi belirlenirken belirtilerin ne kadar süredir devam ettiği, ne sıklıkta görüldüğü, şiddeti ve günlük yaşam üzerindeki etkisi dikkate alınır.
Çocuk ve ergen psikiyatrisinde değerlendirilebilen başlıca durumlar arasında:
- Dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik,
- Özgül öğrenme bozukluğu ve disleksi,
- Otizm spektrum bozukluğu ve gelişimsel farklılıklar,
- Konuşma ve sosyal iletişim sorunları,
- Kaygı bozuklukları, yoğun korkular ve sınav kaygısı,
- Depresif belirtiler ve duygudurum değişiklikleri,
- Obsesif kompulsif belirtiler ve tekrarlayıcı davranışlar,
- Tikler,
- Okul reddi ve okula uyum sorunları,
- Öfke ve davranış sorunları,
- Uyku, yeme ve beslenme sorunları
yer alabilir.
Akran zorbalığı, teknoloji kullanımının günlük yaşamı olumsuz etkilemesi, alt ıslatma ve kaka kaçırma, aile içi iletişim sorunları, boşanma sürecinin çocuk üzerindeki etkileri ve ergenlik döneminde yaşanan ruhsal güçlükler de değerlendirme nedenleri arasında bulunabilir.
Çocuk Psikiyatrisi Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?
Çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi; klinik görüşme, gelişim öyküsü, aileden alınan bilgiler, çocuğun veya ergenin değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda test ya da ölçeklerden elde edilen bulguların birlikte ele alındığı bir süreçtir. Her çocuk için aynı değerlendirme yöntemi uygulanmaz ve standart bir test paketi kullanılmaz.
İlk görüşmede başvuru nedeni, belirtilerin ne zaman başladığı, zaman içinde nasıl değiştiği, hangi ortamlarda ortaya çıktığı ve çocuğun günlük yaşamını nasıl etkilediği değerlendirilir. Klinik gereksinime göre gebelik ve doğum öyküsü, gelişim basamakları, geçmiş sağlık sorunları, aile öyküsü, okul yaşamı ve sosyal ilişkiler hakkında da bilgi alınabilir.
Çocuğun yaşı ve başvuru nedenine göre görüşmeler ebeveynler ve çocuk veya ergenle birlikte ya da görüşmenin belirli bölümlerinde ayrı olarak gerçekleştirilebilir. Böylece ailelerin gözlemleri ile çocuğun veya ergenin kendi deneyimleri birlikte değerlendirilebilir.
Gerekli görüldüğünde klinik görüşmeyi desteklemek amacıyla test ve ölçeklerden yararlanılabilir. Ancak tek bir test sonucu psikiyatrik tanı koymak için yeterli değildir. Test sonuçları; klinik görüşme, gelişim öyküsü, gözlem ve diğer değerlendirme bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Çukurambar’da Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Değerlendirmesi
Uzm. Dr. Duygu Bilgili Can, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı olarak Ankara’nın Çankaya ilçesi Çukurambar’da çocuklara ve ergenlere yönelik psikiyatrik değerlendirme, takip ve tedavi hizmeti sunmaktadır. Muayenehane, Çukurambar, 1071 Usta Plaza 25/B No: 32, 06530 Çankaya/Ankara adresinde bulunmaktadır.
Değerlendirme ve takip süreci başvuru nedenine, çocuğun yaşına, gelişim özelliklerine ve klinik gereksinimlerine göre planlanır. Gerektiğinde ebeveyn görüşmeleri, gelişimsel değerlendirme, uygun test ve ölçekler ya da takip görüşmeleri klinik sürecin bir parçası olarak kullanılabilir.
Çocuk Psikiyatrisinde DEHB ve Dikkat Sorunları Nasıl Değerlendirilir?
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); dikkat eksikliği ve/veya hiperaktivite-dürtüsellik belirtileriyle seyreden nörogelişimsel bir bozukluktur. Bununla birlikte her dikkat dağınıklığı, hareketlilik veya dürtüsel davranış DEHB anlamına gelmez.
Dikkati sürdürmekte zorlanma, unutkanlık, başladığı işi tamamlayamama, yönergeleri takip etmekte güçlük, aşırı hareketlilik veya düşünmeden hareket etme gibi belirtiler DEHB değerlendirmesine başvuru nedenleri arasında yer alabilir.
DEHB değerlendirmesinde belirtilerin çocuğun gelişim düzeyine göre beklenenden fazla olup olmadığı, ne zamandır devam ettiği, birden fazla ortamda görülüp görülmediği ve okul, aile veya sosyal yaşamındaki işlevselliği nasıl etkilediği incelenir. Kaygı, uyku sorunları, öğrenme güçlüğü ve diğer ruhsal veya gelişimsel durumların dikkat ve davranış üzerinde etkili olabileceği de göz önünde bulundurulur.
Gerekli durumlarda klinik değerlendirmeyi desteklemek amacıyla MOXO Dikkat Ölçme Testi ve diğer dikkat değerlendirme araçlarından yararlanılabilir. MOXO tek başına DEHB tanısı koymaz; testten elde edilen veriler klinik görüşme ve diğer değerlendirme bulgularıyla birlikte yorumlanır.
Otizm ve Gelişimsel Farklılıklar Nasıl Değerlendirilir?
Otizm spektrum bozukluğunun değerlendirilmesinde sosyal iletişim ve etkileşim özellikleri, sınırlı veya tekrarlayıcı davranış örüntüleri ve çocuğun gelişim öyküsü birlikte ele alınır. Otizm değerlendirmesi tek bir davranışa, gözleme veya test sonucuna dayandırılmaz.
Karşılıklı iletişim ve sosyal etkileşimde güçlük, oyun becerilerinde farklılıklar, konuşma ve dil gelişimiyle ilgili özellikler, sınırlı ilgi alanları veya tekrarlayıcı davranışlar aileleri gelişimsel değerlendirmeye yönlendirebilir.
Değerlendirmede yalnızca çocuğun görüşme sırasındaki davranışları değil, erken çocukluk döneminden itibaren gelişimin nasıl ilerlediği de dikkate alınır. Sosyal karşılıklılık, dil ve iletişim gelişimi, oyun özellikleri, davranış örüntüleri ve günlük yaşamdaki işlevsellik bir bütün olarak değerlendirilir.
Gerekli görülen durumlarda ADOS-II (Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition) değerlendirme sürecinde kullanılabilir. ADOS-2; sosyal iletişim, etkileşim ve otizmle ilişkili davranışların yapılandırılmış bir ortamda gözlemlenmesine yardımcı olan değerlendirme araçlarından biridir.
ADOS-2 sonucu tek başına otizm tanısı anlamına gelmez. Elde edilen bulgular; gelişim öyküsü, klinik görüşme, gözlem ve gerekli diğer değerlendirmelerle birlikte yorumlanır.
Disleksi ve Özgül Öğrenme Güçlüğü Nasıl Değerlendirilir?
Özgül öğrenme bozukluğu; okuma, yazılı anlatım veya matematik gibi akademik becerilerin öğrenilmesi ve kullanılmasında yaşanan kalıcı güçlüklerle ilişkili nörogelişimsel bir bozukluktur. Disleksi ise özellikle kelime okuma doğruluğu, okuma akıcılığı ve çözümleme becerilerindeki güçlüklerle ilişkilidir.
Okumayı öğrenmede zorlanma, okuma hızının beklenenden düşük olması, sık okuma veya yazım hataları ve akademik görevlerde belirgin güçlük yaşanması ailelerin dikkatini çekebilir. Ancak okul başarısındaki her düşüş özgül öğrenme bozukluğu anlamına gelmez; dikkat sorunları, kaygı, eğitimsel koşullar ve başka gelişimsel veya ruhsal etkenler de akademik performansı etkileyebilir.
Bu nedenle disleksi ve özgül öğrenme güçlüğü değerlendirmesinde çocuğun gelişim ve eğitim öyküsü, akademik becerileri ve eşlik edebilecek diğer güçlükler birlikte ele alınır. Gerekli durumlarda klinik değerlendirmeyi desteklemek amacıyla Özgül Öğrenme Güçlüğü Klinik Batarya Testi gibi değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.
Çocuklarda Kaygı Ne Zaman Destek Gerektirir?
Çocuklarda kaygı gelişimin doğal bir parçası olabilir. Ancak korku ve endişelerin uzun sürmesi, şiddetlenmesi veya çocuğun okul yaşamını, sosyal ilişkilerini, aileden ayrılmasını, uykusunu ya da günlük etkinliklerini belirgin biçimde kısıtlaması durumunda değerlendirme gerekebilir.
Karanlıktan korkmak, yeni bir ortama girerken çekinmek veya sınav öncesinde heyecanlanmak gelişim sürecinde görülebilecek doğal tepkilerdir. Kaygının klinik açıdan değerlendirilmesinde yalnızca varlığı değil; süresi, şiddeti ve günlük işlevsellik üzerindeki etkisi dikkate alınır.
Çocuklar kaygılarını her zaman doğrudan ifade edemeyebilir. Kaygı bazı çocuklarda:
- Tekrarlayan karın veya baş ağrısı yakınmaları,
- Uykuya dalmakta zorlanma,
- Ebeveynden ayrılmak istememe,
- Sürekli güvence arama,
- Okuldan veya belirli ortamlardan kaçınma,
- Hata yapmaktan yoğun biçimde korkma
gibi bedensel veya davranışsal belirtilerle kendini gösterebilir.
Sınav öncesinde belirli düzeyde heyecan yaşanması da doğaldır. Ancak sınav kaygısı ders çalışma düzenini, sınav performansını, uykuyu veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa daha ayrıntılı değerlendirme düşünülebilir.
Çocuklarda Depresyon Nasıl Belirti Verir?
Çocuk ve ergenlerde depresif belirtiler yalnızca üzgün görünmek şeklinde ortaya çıkmayabilir. İçe kapanma, sinirlilik, daha önce keyif alınan etkinliklere ilginin azalması, enerji kaybı, arkadaş ilişkilerinden uzaklaşma, uyku veya iştah değişiklikleri ve akademik performansta düşüş de görülebilir.
Özellikle ergenlik döneminde duygusal dalgalanmalar gelişimin doğal bir parçası olabilir. Bu nedenle belirtilerin süresi ve şiddetinin yanı sıra okul, aile, sosyal ilişkiler ve günlük işlevsellik üzerindeki etkisi de değerlendirilir.
Çocuğun veya ergenin kendisine zarar verme düşüncelerinden söz etmesi, ölüm düşüncelerini dile getirmesi veya güvenliğini tehdit eden davranışlarda bulunması durumunda rutin randevu beklenmemeli; uygun acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
OKB ve Tik Bozuklukları Çocuklarda Görülebilir mi?
Evet. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve tik bozuklukları çocukluk ve ergenlik döneminde görülebilir. Bununla birlikte gelişim döneminde görülebilen bazı alışkanlık ve tekrarların psikiyatrik bir bozuklukla karıştırılmaması önemlidir.
OKB’de kişinin istemi dışında ortaya çıkan ve rahatsızlık veren düşünceler, dürtüler veya zihinsel imgeler ile bunların oluşturduğu sıkıntıyı azaltmaya yönelik tekrarlayıcı davranışlar ya da zihinsel eylemler görülebilir. Belirtilerin zaman alması, belirgin sıkıntıya yol açması veya günlük yaşamı etkilemesi klinik değerlendirme açısından önem taşır.
Tikler ise göz kırpma, yüz hareketleri, baş veya omuz hareketleri gibi motor tikler ya da boğaz temizleme ve çeşitli sesler çıkarma gibi vokal tikler şeklinde görülebilir. Değerlendirmede belirtilerin türü, başlangıcı, süresi, seyri ve günlük yaşam üzerindeki etkisi dikkate alınır.
Gerekli durumlarda klinik değerlendirmeyi desteklemek amacıyla Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (CY-BOCS) ve Yale Global Tik Düzeyi Ölçeği (YGTD) gibi değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.
Okul Yaşamındaki Sorunlar Ne Zaman Çocuk Psikiyatrisinin Konusu Olur?
Okul yaşamında ortaya çıkan güçlükler; dikkat, öğrenme, kaygı, sosyal iletişim, akran ilişkileri veya duygusal süreçlerle ilişkili olabilir. Bu nedenle bazı ruhsal ve gelişimsel güçlükler ilk olarak okul ortamında fark edilebilir.
Ders başarısında belirgin düşüş, okula gitmeyi reddetme, sık devamsızlık, sınıfta dikkatini sürdürmekte zorlanma, arkadaş ilişkilerinde sürekli güçlük yaşama veya akran zorbalığına maruz kalma gibi durumlarda altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Çocuk psikiyatrisi değerlendirmesinde amaç yalnızca akademik başarıyı artırmak değildir. Okulda yaşanan güçlüğün dikkat, öğrenme, kaygı, sosyal ilişkiler veya başka gelişimsel ve ruhsal süreçlerle ilişkili olup olmadığını anlamak önemlidir.
Ergenlik Döneminde Hangi Değişikliklere Dikkat Edilmelidir?
Ergenlik döneminde bağımsızlaşma isteğinin artması, arkadaş ilişkilerinin daha önemli hale gelmesi, aileyle zaman zaman çatışmalar yaşanması ve duyguların daha yoğun hissedilmesi gelişimin doğal parçaları olabilir. Bu nedenle ergenlik dönemindeki her davranış değişikliğinin psikiyatrik bir sorun olarak değerlendirilmesi doğru değildir.
Bununla birlikte uzun süren belirgin içe kapanma, günlük işlevsellikte ciddi değişiklik, okuldan uzaklaşma, yoğun öfke, uyku veya yeme düzeninde önemli değişiklikler ve kendine zarar verme davranışları profesyonel değerlendirme gerektirebilir.
Ergenlerle yapılan psikiyatrik görüşmelerde güven ilişkisi ve mahremiyet önemlidir. Güvenlik ve tedavi sürecinin gerektirdiği durumlarda aileyle iş birliği de değerlendirme ve takip sürecinin bir parçasıdır.
Çocuk Psikiyatrisinde Test Yapılması Her Zaman Gerekli midir?
Hayır. Çocuk psikiyatrisinde her çocuğa standart bir test veya test paketi uygulanmaz. Test ve ölçeklere ihtiyaç olup olmadığı; başvuru nedeni, çocuğun yaşı, gelişim özellikleri ve klinik değerlendirme sonucuna göre belirlenir.
Bazı durumlarda klinik görüşme ve gözlem yeterli olabilirken, gerekli görülen başvurularda dikkat, gelişim, öğrenme, duygudurum, obsesif kompulsif belirtiler veya tiklerle ilgili değerlendirme araçlarından yararlanılabilir.
Bu araçlar klinik değerlendirmeye ek bilgi sağlar. Test sonuçları tek başına tanı koymak için kullanılmaz; klinik görüşme, gelişim öyküsü, gözlem ve diğer bulgularla birlikte yorumlanır.
Çocuk Psikiyatrisinde Tedavi Nasıl Planlanır?
Çocuk ve ergen psikiyatrisinde tedavi, klinik değerlendirme sonucuna ve çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre planlanır. Her başvuru ilaç tedavisi gerektirmez.
Tedavi yaklaşımı belirlenirken çocuğun yaşı ve gelişim özellikleri, belirtilerin niteliği ve şiddeti, günlük işlevselliği, aile ve okul yaşamı ile eşlik eden diğer güçlükler dikkate alınır. İhtiyaca göre psikoterapi, ebeveyn danışmanlığı, aile temelli yaklaşımlar, klinik takip veya gerekli durumlarda ilaç tedavisi planlanabilir.
Klinik gereksinime göre Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Destekleyici Psikoterapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), Bilişsel Davranışçı Oyun Terapisi, ebeveyn danışmanlığı, aile temelli tedaviler ve alışkanlığı tersine çevirme gibi yaklaşımlardan yararlanılabilir. Bazı çocuk ve ergenlerde birden fazla yaklaşımın birlikte uygulanması uygun olabilir.
Tedavinin amacı yalnızca belirtilerin azalması değil; çocuğun veya ergenin günlük yaşamındaki işlevselliğini, ilişkilerini ve sağlıklı gelişimini desteklemektir.
İlk Çocuk Psikiyatrisi Görüşmesinde Neler Olur?
İlk çocuk psikiyatrisi görüşmesinde başvuru nedeni, belirtilerin ne zamandır devam ettiği ve çocuğun günlük yaşamını nasıl etkilediği ele alınır. Gelişim öyküsü, aile yaşamı, okul süreci, sosyal ilişkiler, daha önce yapılan değerlendirmeler ve varsa önceki tedaviler hakkında bilgi alınabilir.
Çocuğun yaşı ve başvuru nedenine göre çocuk veya ergenle bireysel görüşme yapılması da gerekebilir. Her değerlendirmenin ilk görüşmede tamamlanması beklenmez; ihtiyaç halinde ek görüşme, gözlem, test veya ölçek planlanabilir.
Ailelerin daha önce hazırlanmış değerlendirme raporları, test sonuçları veya konuyla ilgili okul geri bildirimleri varsa bunları görüşmeye getirmeleri klinik değerlendirmeye katkı sağlayabilir.
Çocuk Psikiyatristine Ne Zaman Başvurmak Gerekir?
Bir belirti veya davranış uzun süredir devam ediyor, giderek belirginleşiyor ya da çocuğun okul, aile, sosyal yaşam veya günlük işlevselliğini etkiliyorsa çocuk psikiyatrisi değerlendirmesi düşünülebilir. Başvuru için ailelerin önceden bir psikiyatrik tanı belirlemiş olması gerekmez.
Ailelerin gözlemledikleri değişikliklerin ne zaman başladığını, hangi ortamlarda daha belirgin olduğunu ve çocuğun günlük yaşamını nasıl etkilediğini aktarmaları değerlendirme açısından önemlidir. Yapılan değerlendirme sonucunda gerekli görülmesi halinde takip, ek değerlendirme veya uygun tedavi yaklaşımı planlanabilir.
Çukurambar’da Çocuk Psikiyatristi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Çukurambar’da çocuk psikiyatristi seçerken konum ve ulaşılabilirliğin yanı sıra hekimin uzmanlık eğitimi ve çocuk ve ergenlere yönelik değerlendirme yaklaşımı dikkate alınmalıdır. Çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında değerlendirme ve tedavi uygulayan psikiyatristler, tıp fakültesinin ardından Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlık eğitimini tamamlamış hekimlerdir.
Değerlendirme sürecinin yalnızca belirli bir belirtiye veya test sonucuna dayandırılmaması; çocuğun gelişim özellikleri, günlük işlevselliği ve gerektiğinde aile ve okul yaşamından edinilen bilgilerle birlikte ele alınması önemlidir. Ailelerin varsa önceki değerlendirme raporlarını, test sonuçlarını ve ilgili okul geri bildirimlerini görüşmeye hazırlaması klinik sürece katkı sağlayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular: Çocuk Psikiyatristi Çukurambar
Çocuk psikiyatristine hangi yaşlarda başvurulabilir?
Çocuk ve ergen psikiyatrisi; bebeklik ve erken çocukluk döneminden ergenlik dönemine kadar ortaya çıkabilen ruhsal, davranışsal ve gelişimsel güçlüklerle ilgilenir. Değerlendirme yöntemi çocuğun yaşına, gelişim düzeyine ve başvuru nedenine göre planlanır.
Çocuk psikiyatristine başvurmak için tanı şüphesi gerekir mi?
Hayır. Çocuğun davranışları, duygusal durumu, gelişimi, okul yaşamı veya sosyal ilişkileriyle ilgili endişeler de değerlendirme için başvuru nedeni olabilir. Başvuru öncesinde ailelerin bir tanı belirlemiş olması gerekmez.
İlk çocuk psikiyatrisi görüşmesine çocuk da gelmeli mi?
Görüşmenin nasıl planlanacağı çocuğun yaşına ve başvuru nedenine göre değişebilir. Çocuk veya ergen ve ebeveynlerle birlikte görüşülebileceği gibi gerekli durumlarda görüşmenin belirli bölümleri ayrı gerçekleştirilebilir.
Çocuk psikiyatristi ilk görüşmede tanı koyar mı?
Her zaman değil. Bazı durumlarda ilk görüşmede yeterli klinik bilgi elde edilebilirken bazı başvurularda ek görüşme, gözlem, test veya ölçeklere ihtiyaç duyulabilir. Değerlendirme süreci çocuğun klinik gereksinimine göre planlanır.
Her çocuğa psikiyatrik test uygulanır mı?
Hayır. Çocuk psikiyatrisinde her çocuğa standart bir test uygulanmaz. Test veya ölçekler yalnızca klinik olarak gerekli görüldüğünde ve değerlendirilmek istenen alana göre seçilir.
Çocuk psikiyatristi ilaç yazabilir mi?
Evet. Çocuk ve ergen psikiyatristleri tıp doktorudur ve klinik olarak gerekli gördükleri durumlarda ilaç tedavisi planlayabilir. Ancak her çocuk psikiyatrisi başvurusu ilaç tedavisi gerektirmez.
MOXO testi DEHB tanısı koyar mı?
Hayır. MOXO Dikkat Ölçme Testi tek başına DEHB tanısı koymaz. Testten elde edilen veriler dikkat süreçlerinin değerlendirilmesini destekleyebilir ve klinik görüşme ile diğer bulgularla birlikte yorumlanır.
ADOS-2 otizm tanısı koyar mı?
Hayır. ADOS-2 tek başına otizm tanısı koymaz. Otizm değerlendirmesinde kullanılan yapılandırılmış gözlem araçlarından biridir ve sonuçları gelişim öyküsü, klinik görüşme, gözlem ve diğer değerlendirme bulgularıyla birlikte ele alınır.
Çukurambar’da çocuk ve ergen psikiyatristine nerede ulaşabilirim?
Uzm. Dr. Duygu Bilgili Can’ın çocuk ve ergen psikiyatrisi muayenehanesi, Ankara’nın Çankaya ilçesinde, Çukurambar, 1071 Usta Plaza 25/B No: 32, 06530 Çankaya/Ankara adresinde bulunmaktadır.
Çocuk psikiyatrisi randevusu nasıl oluşturulabilir?
Çocuk ve ergen psikiyatrisi randevu talepleri 0530 305 40 31 numaralı telefon veya WhatsApp üzerinden iletilebilir. Randevu öncesinde görüşmenin planlanmasına ilişkin gerekli bilgiler alınabilir.
Çukurambar’da Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi İçin Randevu
Çocuğunuzun veya ergenlik dönemindeki yakınınızın duygusal, davranışsal, gelişimsel, sosyal ya da akademik yaşamını etkileyen bir güçlük bulunuyorsa çocuk ve ergen psikiyatrisine başvurabilirsiniz. Görüşme sürecinde çocuğun yaşı, gelişim özellikleri, belirtilerin seyri ve günlük yaşam üzerindeki etkileri birlikte ele alınır.
Uzm. Dr. Duygu Bilgili Can, Ankara Çankaya Çukurambar’da çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında değerlendirme, takip ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Başvuru nedeniniz veya çocuğunuzda gözlemlediğiniz belirtiler hakkında bilgi almak ve uygun süreci planlamak için iletişime geçebilirsiniz.
Çukurambar’da çocuk psikiyatristi randevusu oluşturmak için 0530 305 40 31 numaralı telefonu arayabilir veya WhatsApp üzerinden randevu talebinizi iletebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
En çok merak edilen sorulara hızlı yanıtlar.
Merak Ettiklerinize Yanıt Bulun
Çocuk ve ergen ruh sağlığı, değerlendirme süreçleri, uygulanan testler ve tedavi yaklaşımları hakkında sıkça merak edilen soruların yanıtlarını inceleyebilirsiniz.
Kliniğin çalışma saatleri nedir?
Kliniğimiz Pazartesi-Cuma günleri 09.00-19.00, Cumartesi günleri 11.00-21.00 saatleri arasında hizmet vermektedir. Pazar günü kapalıdır. Randevu planlaması için önceden iletişime geçebilirsiniz.
Muayenehane nerede?
Uzm. Dr. Duygu Bilgili Can’ın özel muayenehanesi Çukurambar, 1071 Usta Plaza 25/B No: 32, 06530 Çankaya/Ankara adresinde hizmet vermektedir.
Randevu nasıl alabilirim?
Randevu ve bilgi talepleriniz için 0530 305 40 31 numaralı telefondan kliniğimize ulaşabilir veya WhatsApp üzerinden iletişim kurabilirsiniz.
Çocuk ve ergenlerde yeme bozuklukları değerlendiriliyor mu?
Evet. Yeme davranışındaki belirgin değişiklikler, kilo ve beden algısıyla aşırı uğraş, kısıtlayıcı yeme veya diğer yeme bozukluğu belirtileri değerlendirilir. Kliniğimizde Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği de kullanılabilmektedir.
Çocuklarda uyku sorunları için başvuru yapılabilir mi?
Evet. Uykuya dalma güçlüğü, sık uyanma, uyku düzeninin bozulması veya uykuyla ilişkili davranışsal sorunlar çocuğun günlük yaşamını etkiliyorsa değerlendirme yapılabilir. Bebeklik dönemindeki uyku sorunları da gelişimsel özellikler dikkate alınarak ele alınabilir.
Blog ve Rehberler
Sizin İçin Yazdık
Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Üzerine
Çocukların ve gençlerin duygusal, davranışsal ve gelişimsel süreçlerini daha yakından anlamanıza yardımcı olacak bilgilendirici içerikleri keşfedin.

Çocuk Psikiyatrisine Ne Zaman Başvurulmalı?
Çocukluk ve ergenlik döneminde zaman zaman öfke, kaygı, korku, dikkat dağınıklığı, uyku sorunları, okul isteksizliği veya davranış değişiklikleri